صفحه نخست > روغن موتور

روغن موتور

انتخاب و مصرف صحیح روغن موتور، نقش مهمی در افزایش عمر خودرو و موتور آن دارد، به همین دلیل داشتن حداقل اطلاعات پایه در این مورد برای کلیه اشخاصی که رانندگی می کنند، لازم است، ولی متاسفانه خیلی از اطلاعات که رانندگان دارند در مورد روغن های قدیمی بوده و در مورد روغن های جدید صادق نیستند.

حدود سال 1280 هجری شمسی که اولین خودروها پا به ایران گذاشتند، روغن کاری موتور آنها، با ماده ساده ای که از نفت خام به دست می آمد و امروزه " روغن پایه " نامیده می شود، صورت می گرفت. اما بعدها با پیشرفت تکنولوژی ساخت موتورها و سخت و پیچیده تر شدن شرایط کار آنها (از لحاظ دور موتور، دما، فشار و کوچک شدن حجم موتور)، مشخص شد که دیگر روغن پایه، به تنهایی قادر به روغنکاری موتور خودروهای جدید نیست.
به عبارت دیگر، روغن موتورهای قدیمی، فقط از روغن پایه درست می شدند، ولی روغن موتورهای امروزی، اگر مرغوب باشند، از روغن پایه به اضافه مواد افزودنی، تشکیل می شوند.
مواد افزودنی (ادتیو) به مواد شیمیایی خاص اطلاق می شود که با اضافه کردن آنها به روغن پایه، روغن موتورهایی با خواص مورد نیاز، تهیه می شوند و تا در روغن مقاومت لازم برای شرایط سنگین کار، حرارت و فشار زیاد موتور، به طور بهینه ایجاد شود.
(روغن پایه در حدود 80 تا 90 درصد و مواد افزودنی در حدود 10 تا 20 درصد از روغن موتور را شامل می شوند) نکته بسیار مهم این است که خواص دو نوع روغن موتور ذکر شده، بر عکس هم هستند. به عنوان مثال در مورد روغن موتورهای قدیمی، دیرتر سیاه شدن روغن، دلیل کیفیت بهتر آن بود، اما در مورد روغن موتورهای امروزی، سیاه نشدن روغن، نشان می دهد که روغن موتور، مواد افزودنی پاک کننده ندارد و نامرغوب است.
روغن موتور، وظایف متعددی دارد، مانند :
ا- روانکاری ( کاهش اصطکاک بین قطعات و جلوگیری از سائیدگی آنها)
2- خنک کردن موتور
3- گرفتن ضربه وارده بر قطعات
4- آب بندی فاصله رینگ های پیستون و دیواره داخلی سیلندر و جلوگیری از خروج گازهای تراکم
5- انتقال ذرات ریز فلزات و گرد و خاک از داخل موتور به فیلتر روغن
6- جلوگیری از رسوب دوده در رینگ ها، یاتاقان ها و تمیز نگه داشتن قطعات موتور
7- جلوگیری از زنگ زدن و خوردگی قطعات موتور
روغن موتور، برای اینکه بتواند خواص لازم را داشته باشد، باید از ترکیب درستی برخوردار باشد.
یعنی :
1-روغن پایه مرغوب و خوب پالایش شده ای داشته باشد
2- این روغن پایه، گرانروی مناسبی داشته باشد
3- مواد افزودنی لازم، با انواع و مقادیر صحیح، در روغن پایه حل شده باشند و از کیفیت بالایی برخوردار باشد.
برای کامل کردن مطالب فوق، لازم است تا حدودی با مفهوم گرانروی، درجه گرانروی و سطح کیفیت آشنا شویم.
 
گرانروی یا ویسکوزیته، یکی از مهمترین خواص روغن موتور می باشد و به صورت مقاومت روغن در برابر جاری شدن تعریف می شود و رفتاری شبیه رفتار غلظت عسل دارد یعنی با تغییر دما، گرانروی روغن نیز تغییر می کند. وقتی دما کاهش می یابد، گرانروی روغن موتور افزایش می یابد (غلیظ تر می شود) و با افزایش دما، گرانروی آن کمتر می شود (رقیق تر می گردد). موسسه ای به نام "انجمن مهندسین خودرو" که به طور خلاصه SAE نامیده می شود، روغن های موتور را از لحاظ گرانروی، به 11 گروه تقسیم کرده است که هر یک از آنها را یک "درجه گرانروی SAE" می نامند.
0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W, 20, 30, 40, 50, 60
درجاتی که دارای حرف W هستند اینها درجات گرانروی روغن هایی هستند که در هوای سرد مورد استفاده قرار می گیرند و باقی درجات، مربوط به هوای گرم یا زمانی که موتور گرم شده است، هستند.
 

رعایت نکات زیر باعث افزایش عمر موتور و عملکرد بهتر آن خواهد شد :
- با هر بار تعویض روغن ، فیلتر را نیز حتما تعویض نمایید ( بدون توجه به میزان کارکرد آن ) .
- از ترکیب چند روغن با یکدیگر پرهیز کنید .
- پس از استارت زدن اجازه دهید موتور حداقل ۱۵ ثانیه درجا کار کرده و سپس تا مدتی با دور پایین برانید.
- هیچگاه از افزودنیها استفاده نکنید ، چرا که ممکن است با افزودنیهای موجود در روغن سازگار نباشند ، و این را نیز بدانید که هرچه لازم باشد در خود روغن موجود است .
- از روغنی که بیش از ۳ سال از تاریخ تولید آن گذشته ، استفاده نکنید .
- سیاه نشدن روغن ، نشانه مرغوبیت آن نیست ، بلکه بدین معناست که روغن قابلیت جذب ذرات اسیدی و ناخالصیها را نداشته است .
- در صورتیکه سالهاست از روغن مینرال استفاده می کنید ، اقدام به تعویض آن با نوع سنتتیک یا نیمه سنتتیک ننمایید ( حتی با استفاده از روغن Flush) .
- در یک دمای معین، هر چه درجه گرانروی روغنی بالاتر باشد، گرانروی آن بیشتر است. مثلا یک روغن SAW40، نا روان تراز روغن SAE20 است.

با توجه به توضیحات فوق، مشخص می شود که در هوای سرد (یا وقتی که موتور سرد است)، باید از روغنی با درجه گرانروی پایین استفاده شود. با چنین روغنی، موتوربه سرعت و راحتی روشن می شود و روغن موتور هم به سرعت به همه نقاط موتور می رسد. اما چنین روغنی عیبی که دارد وقتی که موتور گرم شود، خیلی شل شده و نمی تواند عمل روغن کاری را به خوبی انجام دهد.
اگر از روغنی با درجه گرانروی بالا استفاده شود، مناسب دمای بالا است، ولی وقتی موتور سرد می شود و یا کاهش دما، روغن، بیش از حد سفت شده و ناروان می شود و با سرعت لازم به قطعات نمی رسد و موتور به راحتی روشن نمی شود. برای حل این مشکل، روغن هایی ساخته شده اند که "چند درجه ای" یا مولتی گرید نام دارند. مثل 10W30 یا 20W50. این روغن ها، در سرما، درجه گرانروی کمتر (10W یا 20W) را دارند و با گرم شدن موتور، به درجه گرانروی بالاتر (مثلا 50) می رسند. بدین ترتیب گرانروی این روغن ها، متناسب با دما تنظیم می شوند. به این روغن ها، روغن های اتومات نیز می گویند.
امروزه، نمی توان یک روغن موتور را برای همه موتورها به کار برد. در واقع هر موتوری، به روغن خاصی نیاز دارد. به عبارت دیگر، تفاوت روغن های امروزی، هم در درجه گرانروی آنها است و هم در سطح کیفیت (استاندارد) آنها. سطح کیفیت در واقع نشان می دهد که روغن، برای چه موتوری مناسب است. عامل تعیین کننده در سطح کیفیت روغن موتور، نوع و میزان افزودنی آن است.
اهمیت سطح کیفیت یک روغن موتور به مراتب از درجه گرانروی آن بیشتر است و همیشه معیار انتخاب را اول، سطح کیفیت قرار دهید و پس از آن، درجه گرانروی.
اما سطح کیفیت روغن مناسب را چگونه می توان تشخیص داد؟ یکی از مراجع معتبر برای طبقه بندی سطوح کیفیت روغن های موتور، انجمن نفت آمریکا (API) می باشد. API روغن های بنزینی را با دو حرف (حرف اول S اشاره به لغت Servise Station تعویض روغنی) و حرف دیگر، یکی از حروف انگلیسی، A تا N (فعلا) معرفی می کند.
در این طبقه بندی، روغن های دیزلی با دو حرف (حرف اول C، اشاره به لغت Commercial یعنی تجاری، برای خودروها و موتورهای دیزلی) و حرف دوم، یکی از حروف A تا J (فعلا)، نشان داده می شوند.
هرچه حرف دوم بالاتر باشد، سطح کیفیت آن روغن نیز بالاتر است.
امید است که مطالب بیان شده برای شناخت، انتخاب، و مصرف صحیح روغن موتور، به شما کمک کرده باشد.

مقالات مرتبط:

1- بهترین روغن موتور

عملکرد هر روانکار مانند روغن موتور به روغن پایه و مواد افزودنی اش بستگی دارد و هیچ ربطی به برند تولید کننده آن ندارد و اگر روغن موتور برندی خاص بهتر می باشد این بهتر بودن به کیفیت مناسب روغن پایه و ادتیو بکاررفته در آن برمی گردد.

2- روغن موتور مناسب

مواد افزودنی (ادتیو) به مواد شیمیایی خاص اطلاق می شود که با اضافه کردن آنها به روغن پایه، روغن موتورهایی با خواص مورد نیاز، تهیه می شوند و تا در روغن مقاومت لازم برای شرایط سنگین کار، حرارت و فشار زیاد موتور، به طور بهینه ایجاد شود.

© copyright 2013 Sayal Co. All rights reserved
 آدرس: خراسان رضوی، تربت جام، بلوار امام خمینی، روبروی فاز 1 فرهنگیان     تلفن: 051-52531717
مارا دنبال کنید : facebooklinkedingoogletwitter Google+